تیتر خبرها

اشغال لانه جاسوسی ابهت ابرقدرت غرب را شکست

انقلاب دوم و نتایج آن

در گفتگو با دکتر مصطفی ملکوتیان استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران

نقش آفرینی آمریکا در کشور ما پس از پیروزی انقلاب به خصوص در سال های اولیه آن به چه صورت بود؟

تسخیر و اشغال سفارت آمریکا در ۱۳ آبان سال ۱۳۵۸ در تهران که به تسخیر لانه ی جاسوسی مشهور گشت و عکس العمل طبیعی انقلابی های مسلمان ایرانی در مقابل تلاش های گسترده و ادامه یافته ی دولت آمریکا علیه انقلاب اسلامی بود،دارای زمینه ها، فرآیند،نیروهای درگیر و نتایج ویژه و بسیار با اهمیتی بود. بعد ازپیروزی انقلاب اسلامی حجم گسترده ای از فشارها و درگیری ها در گوشه و کنار کشور اتفاق افتاد.ناامنی در مرزها و شوراندن برخی ازاقلیت های ساکن در مرزها توسط گروهک های وابسته به بیگانگان و شهادت فرزندان انقلاب به یک امر روزمره و عادی تبدیل شده بود.برای دولتمردان و افکار عمومی شکی وجود نداشت که در پشت این حرکات دست دولت هایی مانند آمریکا که منافع خود را با انقلاب در ایران از دست داده اند قرار دارد.شعار مرگ بر آمریکا در همه جا شنیده می شد
عکس العمل دولت موقت در قبال دخالت های دولت آمریکا چگونه بود؟
سیاست گام به گام دولت موقت و تلاش این دولت برای نزدیک کردن مجدد ایران به آمریکا وبویژه ملاقات بازرگان با برژینسکی مشاور امنیت ملی کارتر در الجزایر مورد اعتراض شدید نیروهای انقلابی بود.به علاوه شاه مخلوع به بهانه مداوا به آمریکا آمده و این امر برای مردم انقلابی ایران که شاهد حمایت های همه جانبه دولت آمریکااز وی در دوران حکومتش و بی توجهی آمریکا به خواست افکار عمومی مردم ایران مبنی بر لزوم محاکمه ی وی بودند بسیار گران آمد.
ماجرای حمله دانشجویان پیرو حط امام به سفارت آمریکا ار کجا شروع شد؟
در روز ۱۳ آبان ۱۳۵۸ که برابر باسالگرد حمله نیروهای رژیم پهلوی به تظاهرکنندگان در دانشگاه تهران و شهادت گروهی از آنان بود،مراسم بزرگداشتی با حضور گسترده مردم در این دانشگاه برگزار شد.همزمان پیکر تعدادی از نیروهای انقلاب که در برخی استان های مرزی در مقابله با گروهک های ضد انقلاب به شهادت رسیده بودند در میدان انقلاب تهران تشییع می شد.در این شرایط حدود ۵۰ هزار نفر از جمعیت که تقریبا ۴۰۰ دانشجو نیز در میان آنها بودند به سمت سفارت وقت آمریکا در تهران حرکت کردند.آنها پس از تجمع حدودا ۳ ساعته در مقابل سفارت و درخواست تسلیم شدن کارکنان آن و مقاومت آنها،به سفارت حمله کرده و آن را در اختیار گرفتند. دانشجویان سپس در اطلاعیه های خود سفارت آمریکا در تهران را لانه جاسوسی آمریکا خوانده و خود را دانشجویان مسلمان پیرو خط امام معرفی نمودند.
واکنش امام خمینی(ره) به این واقعه چگونه بود؟
امام خمینی رهبر انقلاب اسلامی پس از فرستادن فرزند خود حاج احمد آقا به محل برای آگاهی دقیق از مسئله،در سخنرانی های خود به شدت از اقدام دانشجویان حمایت کرده و این حرکت را انقلاب دوم خواندند

.
آیا امام از نقشه دانشجویان اطلاع قبلی داشتند؟
در مصاحبه هایی که بعدها بوسیله مطبوعات با برخی از عناصر اصلی اشغال کننده ی سفارت که از اعضای انجمن های اسلامی دانشجویان بودند صورت گرفت،مشخص شد که حضرت امام از قبل در جریان طرح اشغال قرار نداشته و دانشجویان تنها مساله را با یکی از نمایندگان ایشان مطرح کرده و وی گفته بود صلاح نیست که مسائل احتمالی دامن امام را بگیرد و بنابراین قرار شده بود که در صورتی که امام مخالفت نمایند بلافاصله سفارت ترک شود.در عین حال دانشجویان با توجه به سخنرانی های حضرت امام در روزهای گذشته مبنی بر لزوم تشدید مبارزه با آمریکا-که به ویژه آن را وظیفهء دانشجویان دانستند-اطمینان داشتند که از حمایت ایشان برخوردار خواهند شد.
پس از اشغا ل سفارت چه اتفاقاتی درون سفارت افتاد؟
کارکنان سفارت آمریکا در مدت درگیری سعی در نابود کردن اسناد سفارت نمودند ولی برای نابودی کامل همه اسناد فرصت کافی نداشتند.دانشجویان بعدا با تلاش های سخت و شبانه روزی بسیاری از اسناد پاره شده را مجددا چسبانده و مجموعه ای گرانبها با عنوان اسناد لانه جاسوسی منتشر کردند. اسناد حاکی از تلاش های دامنه دار آمریکا برای بازگشت مجدد به صحنه ی سیاست ایران وسلطهء دوباره بر ایران،جاسوسی عباس امیر انتظام سخنگوی دولت موقت برای آمریکا و حتی نفوذ دولت آمریکا در برخی گروههای مبارز در خاور میانه مانند سازمان آزادی بخش فلسطین بود. در موقع اشغال سفارت،لینگن کاردار و شش نفرآمریکایی دیگراز اعضای سفارت درمحل سفارت نبودند.لینگن به وزارت خارجه رفته بود و بعدا معلوم شد که شش نفر دیگر نیز که در بیرون بودند به سفارت کانادا پناه برده و توسط کانادایی ها از کشور خارج شده اند. دانشجویان کارمندان ایرانی سفارت و زنان را به زودی آزاد کردند.
خواسته دانشجویان چه بود؟و این موضوع چه ارتباتی با استعفای دولت موقت داشت؟
آنها در اطلاعیه های خود خواستار بازگرداندن شاه مخلوع و محاکمه ی وی گردیده و اعلام کردند که اگر آمریکا برای آزاد کردن گروگانها دست به کوچکترین اقدام نظامی بزند تمامی گروگانها کشته خواهند شد.بعد از اشغال لانه جاسوسی آمریکا،دولت موقت استعفا دادو این استعفا توسط امام پذیرفته شد،ولی بازرگان نخست وزیر دولت موقت این امر را بی ارتباط با حرکت دانشجویان دانست؛هر چند افکار عمومی بین این دو مساله پیوند برقرار می کرد.
آمریکایی ها پس از اشغال لانه چه اقداماتی را برای آزاد کردن گروگانها انجام دادند؟
آمریکایی ها پس از اشغال لانه از کانال های مختلف برای آزاد کردن گروگانها استفاده کردند از جمله از طریق دوستانی که در دولت موقت داشتند و گسیل نمایندگانی به تهران،اما وقتی حضرت امام از این امر مطلع شدند اعلام کردند که هیچ مقام ایرانی با آنها گفتگو نخواهد کرد و آنها از میانه ی راه باز گشتند.امام تنها نماینده پاپ را به حضور پذیرفته و در مقابل در خواست او برای آزادی گروگانها فرمودند اگر حضرت مسیح(ع)اینجا بود حتما در مقابل زیاده طلبی های آمریکا می ایستاد و از مظلوم دفاع می کرد.
دولتمردان آمریکایی سپس روابط دیپلماتیک و سیاسی خود را با ایران قطع نموده و این بار طرحی برای حمله به دانشجویان محافظ و آزادی گروگانها تدوین و بدقت روی آن کار کرده و با شبیه سازی صحنه آنرا تمرین نمودند.آنها می خواستند با آزاد کردن گروگانها ضربه ای قاطع به انقلاب اسلامی بزنند و زمینه را برای هدایت جریانات آینده به نفع خود فراهم کنند،اما تلاش آنها در صحرای طبس با تصادف و آتش گرفتن هواپیماها و هلیکوپترها و کشته شدن تعدادی از نیروهای حمله کننده بدلیل طوفان شن،در نیمه های شب،به شکست انجامید. با گذشت زمان،شاه مخلوع مرد وپایان دوره ریاست جمهوری کارتر نیز نزدیک شد.
در نهایت این موضوع چگونه به پایان رسید؟
امام چگونگی حل مساله را به مجلس شورای اسلامی واگذار نموده بود.کارتر حاضر بود در صورتی که مسئله تا قبل از بیرون رفتن او از کاخ سفید حل شودامتیازاتی بدهد.در این شرایط،دولت الجزایروظیفه میانجیگری را به عهده گرفت؛ولی نمایندگان ایران و آمریکا نه در یک جلسه بلکه هر کدام جداگانه با نماینده الجزایرصحبت می کردند و نتیجه توافق ها به صدور بیانیه الجزایر که مورد توافق دو طرف بود انجامید. آمریکایی ها اموال بلوکه شده ایران را آزاد کردند و ایران نیز گروگانها را آزاد کرد و قرار شد ادعاهای مالی طرفین در دیوان لاهه مطرح و رای آن مورد قبول قرار گیرد.
به نظر شما این اقدام دانشجویان پیرو خط امام چه دستاوردهائی را برای انقلاب در بر داشت؟
اشغال لانه ی جاسوسی آمریکا در تهران و ناتوانی این کشور در آزاد کردن گروگانها،درستی این سخن امام را که آمریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند به جهانیان ثابت کرد.این مساله ابهت ابرقدرت غرب را شکست و در گسترش اصول گرایی اسلامی در جهان نقش بارز داشت.به علاوه آمریکایی ها به زودی فهمیدند که در پیشتازی برای قطع رابطه با ایران دچار اشتباه گردیده و از آن پس تاکنون بارها تمایل خود را برای برقراری رابطه مجدد اعلام کرده اند که نمونه بارز آن رسوایی ریگان در ماجرای مک فارلین بود.امام خمینی در رابطه با زمان برقراری رابطه دوباره با آمریکا می فرمود:اگر آمریکا آدم شود رابطه برقرار می کنیم.از آن زمان تاکنون مقامات ایرانی بارها اعلام کرده اند که برای برقراری رابطه،آمریکا باید از اقدامات گذشته خود در قبال ایران پوزش بطلبد،اموال بلوکه شده ایران را به طور کامل مسترد کند و مداخله در امور داخلی ایران را برای همیشه کنار بگذارد.

منبع: روزنامه رسالت

درباره ی مدیریت

مطلب پیشنهادی

ناگفته های ضرغامی از مدیریت رسانه ملی در فتنه ۸۸ درگفتگو با ۹ دی: میر حسین موسوی به باتلاق فتنه گری رفت و خاتمی و کروبی را با خودش پایین کشید

ناگفته های ضرغامی از مدیریت رسانه ملی در فتنه ۸۸ درگفتگو با ۹ دی: میر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *