تیتر خبرها
خانه / بخش 1) مطالب از مسئول سایت تسخیر / 1)2) مقالات مسئول سایت تسخیر / کالاهای عمومی و کالاهای عمومی بین المللی و جهانی

کالاهای عمومی و کالاهای عمومی بین المللی و جهانی

مردم هر دو نوع کالاها و خدمات عمومی و خصوصی نیاز دارند.
الف – کالای خصوصی کالاهایی هستند که در بازار رقابتی و بر اساس عرضه و تقاضای شرکت کنندگان در بازار و جستجوی حداکثر سود تولید میشوند و منابع تولیدی برای تولید آن تخصیص مییابد.
ب – کالاها و خدمات عمومی، آن دسته از کالاها و خدمات هستند که استثنا ناپذیر و رقابت ناپذیر در مصرف هستند که شامل مسائلی مانند امور دفاعی، اجرای قانون(شامل سیستم حقوق دارایی)، امور آتش نشانی عمومی، برق منازل، هوای پاک و کالاهای اطلاعاتی، از قبیل توسعه نرم‌افزار و اختراع و اطلاعات، هوا، ماهیان دریاها و آثار قوانین راهنمایی و رانندگی و مدیریت کالا در قلمرو اقتصاد کلان میباشد. کالای عمومی با وجودی که برای بسیاری از شهروندان ضروری است، اما بازار و بخش خصوصی، انگیزه کافی برای تولید آن ندارند. چراکه ماهیت و خصوصیات این نوع کالاها به‌گونه‌ای است که افراد پس از ساخته شدن با توجه به اینکه استفاده هر فرد، مزاحم استفاده دیگران نیست؛ افراد تمایل دارند که در استفاده از کالا سهیم باشند و سود کالاهای عمومی را بدون مشارکت کافی در تولید و بدون این‌که در هزینه‌های آن شرکت کنند را ببرند لذا حاضر نیستند قیمت آن‌را بپردازند . این جریان اصطلاحاً مسئله سواری رایگان نامیده می‌شود.
همه نوع کالاهای عمومی دارای محدودیت عرضه¬اند. علت آن نیز همین عمومی بودن آن است و عقلانی ترین راهبرد آن است که فراهم سازی آن را به دیگران واگذار کنیم و سپس رایگان از آن بهره مند گردیم.
کالای عمومی باید ویژگیهای عمومی منفعتهایش برای مصرف کنندگانش قوی باشد و در مصرف آن کسی رقیب دیگری محسوب نشود و با وجود اینکه مصرف کنندگان زیادی دارد، مصرف آن موجب تمام شدن آن نمیشود. مثلاً استفاده از لباس تولیدی، باعث کم شدن عرضه برای دیگران خواهد شد؛ امّا وارد شدن فرد به یک پارک عمومی قبل از پر شدن ظرفیت، مشکلی برای دیگران به‌وجود نمی‌آورد.
استثنا پذیر هم نیست و نتوان کسی را از مصرف آن باز داشت و منفعتش نصیب همه میشود. علت استثنا ناپذیری نیز وجود دشواریهای فنی برای منع دیگران و هزینه بالای استثنا کردن میباشد.
سیاست¬گذاریهای ملی باید به گونه¬ای باشد که دست کم از آثار فرامرزی منفی کاسته و جلوگیری کنند و در حالت مطلوب آثار بیرونی مثبت را جذب نمایند که به نفع همگان است. یا با پیوندهای بین المللی موجب ایجاد آندر داخل گردند و لذا همکاریهای بین المللی در این رابطه مهم میگردد.

کالاهای عمومی بین‌الملل مورد نیاز برای هژمونی
کالاها و خدمات عمومی بین المللی، آن دسته از کالاها و خدمات هستند که استثنا ناپذیر و رقابت ناپذیر در مصرف هستند به صورتی که منافعش فرامرزی، فرا نسلی و فرا قشری است و هیچ قشری یا نسلی و کشوری مورد تبعیض واقع نشود . اصولاً یک مشخصه کالاهای عمومی بین المللی این است که در عین بر آورده شدن نیازهای نسل کنونی نیازهای نسلهای آینده را به خطر نیندازد. کالای عمومی بین المللی مزایایش از مرزها و نسل ها و گروههای جمعیتی عبور میکند. منابع کالای عمومی مثل صلح وقتی تولید شد به یک خریدار محدود نیست بلکه بسیاری میتوانند از آن رایگان بهره مند گردند.
کالای عمومی بین المللی مرزهای کشوری، بخشی، نسلی و اجتماعی – اقتصادی را در می نوردد و هیچ کشوری به تنهایی قادر نیست به این کالاهای عمومی جهانی از قبیل صلح، رفاه و ثبات اجتماعی بیشتر، عدالت اجتماعی و پایداری زیست محیطی دست یابد.
کالای عمومی بین‌الملل در گستره جهانی برای مردمان جهان و نسلهای گوناگون، دارای مزایا و منافع میباشد و در حیطه عمومی جهانی قرار دارد و بطور بالقوه بسیاری از مردم جهان میتوانند از آن بهره¬مند گردند و نمیتوان مردم آنها را از استفاده از آن منع نمود . امروزه با توجه به تغییرات سریع در فن¬آوری، افزایش ارتباطات بین‌المللی و کاهش هزینه ارتباطات و حمل و نقل، پراکندگی استفاده از آن بیشتر شده است .
البته دولت هژمون برای حفظ سلطه و حفظ منافع خود، این اجازه را به سایر دولتها می‌دهد تا از منافعی که هژمون برای آنها به‌صورت کالای عمومی فراهم می‌کند، به‌اصطلاح به‌عنوان «سواری مجانی» منتفع گردند.
بعض کالاهای عمومی بین المللی بدون رهبری و مشارکت جهانی به دست نمیآید و وقتی که سوء مدیریت کالاهای عمومی بین المللی آثار بیرونی منفی¬اش مانند تخریب ظرفیتهای زمین، گسترش سطوح آلودگی، مصرف کمتر از حد از فناوری، زیر پا گذاشته شدن معیارهای حقوق بشر و کشمکشهای بین المللی بسیار زیاد شد همکاری بین المللی ضرورت پیدا میکند و پیمانهایی در زمینه شرایط مطلوب باید تدوین شود و با توجه به اینکه بعض کشورها به تعهدات بین المللی برای تولید کالاهای عمومی بین المللی به دلیل عدم اطمینان به پاسخگویی ظرفیتهایشان به تعهدات تن نمیدهند، کمبود عرضه کالاهای عمومی بین المللی مثل مراقبتهای بهداشتی و کاستن از آلودگیها و لذا بدیهای عمومی جهانی دامنگیر همه میشود و نبود کالاهای عمومی بین المللی نیز موجب بحران میشود و لذا باید با رفع موانع امکانات و کالاهای عمومی بین المللی تولید گردیده و برای همه قابل دسترسی به صورت عادلانه باشد.

کالای عمومی بین المللی بیشتر دستاورد هستند و نه کالا به مفهوم مرسوم و به جهان شمولی گرایش دارند و تمام اقشار و نسلها و حال و آینده از آن بهره مند میشوند. مثل ثبات مالی و صلح که اینها غیر ملموس و بعضی هم ملموس مثل محیط زیست یا میراثهای فرهنگی.
کالاهای عمومی تکیه گاه تولید کالاهای خصوصی
تولید کالاهای خصوصی در بازار رقابتی اگر کارآمد ترین شیوه است اما متکی به مجموعه¬ای از کالاهاست که خود نمیتواند تولید کند. حق مالکیت، پیش بینی پذیری، ایمنی، سیستم نامگذاری و باید از سیستم غیر بازاری یا ساز و کارهای بازاری اصلاح شده بهره بگیرد.
کالاهای عمومی جهانی در واقع پایه عقلانی برای همکاریهای بین المللی و اعطای کمکها فراهم میآورد.

موانع و چالشهای کالای عمومی جهانی
کاهش کنترل مرزی و در کنار تقویت تکثر سیاسی و مردم سالاری باعث شده کشورها حالت گشوده¬تری داشته باشند و این جریان در کنار گسترش و پیشرفت فناوری باعث شده که فعالیتهای اقتصادی بین المللی، تجارت خارجی، سرمایه گذاری خارجی و ارتباطات و سفرهای بین المللی افزایش یابد و هزینه های استفاده از آن کاهش یابد، امّا علیرغم این جریان گاهی برای استفاده بدون مانع کالاهای عمومی جهانی موانعی ایجاد میشود و لذا دیگر هزینه استفاده از آن صفر نیست.
بعض سیاستگذاران و کنشگران نقش اثر گذارتری در تدوین دستور کار سیاستگذاریهای عمومی دارند و لذا
اولویت بخشی به بعض سیاستگذاریها برای عادلانه شدن استفاده از کالای عمومی و قابل دسترس بودن آن برای همه کشورها از مسائل مهم میباشد و لذا قوانین و رژیمها و اهداف نهادها و سازمانهای بین المللی که تولید کالاهای عمومی بین المللی میکنند، باید اصلاح شود تا سیاستگذاریهایشان برای همه ملل جهان عادلانه باشد. بعضی از کنشگران بین المللی نیز به علت دسترس آسان به آنها و یا اقدامات تلافی جویانه در مقابل ملل مستقل با سیاستهایی چون تحریم و بلوکه کردن و عدم همکاری نهادها و سازمانهای بین المللی تحت اختیار موجب معضلات عرضه آن میشوند.
۱- چه کسی تعیین کننده دستور کار سیاسی و در نتیجه اولویت تخصیص منابع است؟
۲- چه کسی تعیین میکند که اولویت بندی دسترسی کالای عمومی که در دسترس همه اقشار و نسلها هست یا نه؟

معضلات کالای عمومی جهانی
۱- کالاهای عمومی طبیعی: مانند لایه اوزون یا ثبات آب و هوایی یا منابع انرژی تجدید ناپذیر که معضل و چالش آنها مصرف بیش از حد اینها توسط بعض کنشگران جهانی است.
۲- کالاهای عمومی مصنوعی: مانند دانش علمی و کاربردی، اصول و معیارها، میراث فرهنگی مشترک جهانی و ساختارهای فرامرزی مثل اینترنت که چالش اصلی آنها مصرف کمتر از حد است. که به دلیل هزینه آن و مشکل دسترسی و حتی شناخت کاربردش مصرف کمتر میشود.

مثالهای مرسوم کالاهای عمومی بین‌المللی و جهانی مثبت
شامل موضوعاتی شبیه موضوعات زیر میباشد: امنیت بین المللی بشری و ثبات سیاسی و جلو گیری از کشمکشها، تقویت صلح بین المللی،، امنیت زیست محیطی بین المللی و حمایت از لایه اوزون و یا جلوگیری از افزایش گرما در جهان و گسترش دسترسی و استفاده از دانش و اندوخته دانش در جهان، ثبات مالی، ثبات اقتصادی بین المللی، دانش و فن آوری ، امنیت غذایی و آب سالم، صلح ، نظم، حقوق بشر، قانون و امنیت در جهان که از ثبات سیاسی و قوانین مناسب حاصل میشود، ثبات محیط زیستی جهانی، محافظت از تنوع زیستی و کاهش مخاطرات زیست محیطی بین المللی و بهبود بهداشت جهانی و سلامت ، پایداری جوی، جلوگیری از قاچاق مواد مخدر، نیروی کار، ثبات مالی بین‌الملل با اداره جریانات مالی بین‌الملل با ایجاد مقررات و بازارها و منابع مالی جهانی و جلوگیری از بحرانهای مالی که در سطح جهان معمولاً به علت هزینه¬های سرسام آور و کسر بودجه های عظیم دولتهای بزرگ و بورس بازی و پرداخت وامهای بی¬ضابطه از جانب بانکهای کشورهای صنعتی میباشد و مساعدتهای بشر دوستانه بین المللی، رشد فزاینده رژیمهای حقوقی بین المللی، قواعد و چهارچوبهای مشترک ترابری و ارتباطات بین المللی، قوانین تجاری و مالیاتها و عوارض هماهنگ، سیاستهای پولی بین المللی، افزایش آزاد سازی اقتصادی، هماهنگ سازی استانداردها و معیارها فنی و غیر فنی که منافعش به همه مردم در همه جهان میرسد.
مثالهای مرسوم کالاهای عمومی بین المللی منفی
تهدیدات جهانی که بعض توسط سایر کنشگران برای همه بوجود میآید: رشد افسار گسیخته جمعیت، ناهمگونی فرصتهای اقتصادی، تخریب محیط زیست، مهاجرتهای گسترده بین المللی و سیل پناهندگان ، تولید و قاچاق مواد مخدر و تروریسم بین المللی، کشاکشهای قومی ، کنترل محیط زیست، نابودی جنگ افزارهای اتمی، فقر شدید، فرسایش خاک، از میان رفتن انرژی و آب شیرین و هوای پاک، گسترش آلودگیها، عدم مبارزه و جلوگیری از بیماریها، جرایم و تقلبهای اینترنتی، افزایش بیماری به علت افزایش تجارت و مسافرت، شیوع جهان گستر دخانیات و مواد مخدر که اینها شرهای حاصل از کالاهای عمومی منفی است. اینها هم ممکن است دسترسیشان فرق کند یعنی به بعضی بیشتر شر برسد.

درباره ی سید محمد هاشم پوریزدانپرست

دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تسخیر لانه جاسوسی

مطلب پیشنهادی

اعدام مزدوران آمریکا در کردستان- چریکهای فدایی، دموکراتها و کوموله که بعض آنان از سایر نقاط کشور به کردستان رفته و خواهان جدای کردستان از ایران برای به شکست کشاندن انقلاب اسلامی بودند- سال 58 - مزدورانی که با دزدیدن پاسداران مجروح در بیمارستان سنندج آنان را کشته و بدن مقدس آنان را مثله نموده بودند.

کردستان، گروهکهای ضد انقلاب و پیام تاریخی امام در مرداد پنجاه و هشت – قسمت اول

بنام خدا کردستان، گروهکهای ضد انقلاب و  پیام تاریخی امام  در مرداد پنجاه و هشت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *